Koray neredeyse 7 yaşında. Hiç bezlememişim, doğduğundan beri tuvaletini söyleyip kendi gidip yapıyor sanki. Unuttum çünkü nasıl yaptık, nasıl bitti bez konusu. Yazdıklarımı okumazsam hatırlamıyorum o süreci. Üstelik bayağı da bir yazmışım ama o defteri kapatınca her şey doğalmış gibi geliyor insana. Şimdi bir görevim daha var:

Alin Erdilek. 23 aylık. Birkaç aydır çişini ve kakasını söylüyor hatta çişini tuvalete yapıyor ancak kakasını beze yapmayı tercih ediyor. Aslında ne yapmam gerektiğini biliyorum da yine de endişe etmeden duramıyorum. Biraz inatçı çünkü. Kendisine müdahale edilmesine asla izin vermiyor. Koray’da yaptığım gibi bir gecede bezden kurtarabilir miyim kendisini emin değilim. Belki de olur. Aslında konunun farkında ve kendisi de canı isterse gayet güzel tuvalete oturuyor.

Ben böyle ne zaman başlasam diye düşünürken Selpak’la Tuvalete Merhaba Platformunun 5.senesi için Prof. Dr. Bengi Semerci ile bir araya gelme şansımız oldu. Bengi Semerci’nin yeri bende çok özel. Koray’ın uyku problemini çözmemde çok yardımı oldu. Kendimi iyi hissetmemi ve her şeyin üstesinden gelebileceğimi öğretti bana. Yazıyı buradan okuyabilirsiniz. Şimdi Alin için oradaydım.

Önce Selpak’ın konusu olan ‘Hijyen’ ile ilgili ülkemize dair verdiği bilgileri paylaşmak istiyorum. Türkiye’de kişi başına temizlik kağıdı tüketimi Batı Avrupa ortalamasından 5 kat DAHA AZ, Avrupa ortalamasından 6 kat DAHA AZ. Kısaca hijyen konusunda çok gerideyiz. Kişisel temizliği öğretmek biz ebeveynlerin görevi. Bunu da henüz işin çok başındayken yapmak alışkanlık kazandırmak açısından çok önemli.

Gelelim Sevgili Bengi Semerci’nin tuvalet eğitimi notlarına:

Fizyolojik bir problem yoksa şimdiye kadar tuvaletini yapmayan bezlene kimse yok. Buna rağmen annelerle çocuklar arasında ciddi inatlaşma olabiliyor. Bunun en büyük sebebi de annelerin babaların kendilerinin istedikleri zaman bezi çıkartmak istemeleri ve buna karşılık çocuğun da ‘hayır bu benim kontrolümde olan bir şey, ben bunu kendi istediğim zaman yaparım’ demesidir.

Anne baba olmak zor çünkü karışanları çoktur. ¨Geç kalmışsınız¨ veya ¨Daha erken zamanı gelince kendisi söyler¨ gibi kafa karıştıran cümleler çok duyarız. Ancak temel bazı koşullar vardır. Tuvalet eğitiminde normal gelişim içindeki bebeklerde 24-36 aylar uygun bir dönemdir. Çünkü gelişimsel bazı beklentilerimiz vardır. Bir kere yürüyebilmesi, tuvalete kendi gidip gelebilmesi lazım. Bazı anneler övünerek 8-9 aylık bebeklerinin tuvalet işini çözdüklerini söylerler ama bebek için büyük bir eziyettir bu. Bebeği zorlamak mantıklı değildir. Bunun yanı sıra tam olmasa bile kendi iç çamaşırını, pantolonunu indirip kaldırmayı becerebilmelidir.

Tuvalet eğitimi için bebeğin konuşması şart değildir.

Kaslarının gelişmiş olması gerekiyor.

Tuvalet eğitimindeki en önemli ve gözden kaçan kriter ise annenin hazır olmasıdır. Biz bazen bebeklerimizi büyütmeye hazır olmayabiliriz. Anne hazır değilse çocuğa farkında olmadan engel olur. Büyürse elinden gidecek endişesi taşıyor anne. Anne ve bebeğin aynı anda hazır olması şart.

Tuvalet eğitimi için yapılacaklar belli. Tuvaleti biraz sevdireceksiniz. Nereye yapılacağını göstereceksiniz. Lazımlık veya adaptör fark etmez. Hangisi kolayınıza gidiyorsa onu kullanın.

Zorlamayın.

Bezi çıkarın. Bezle birlikte tuvalet eğitimi olmaz. Evde çıkarıp dışarıda bez takmak veya gece takmak süreci uzatır. Bir kere bez çıkınca bir daha takmayın.

Tuvalet eğitimi için yaz aylarını beklemeyin. Büyüklerimizden kalma bir bilgidir ama aslında eskiden sobalı evlerde yaşamanın getirdiği alışkanlıktan kaynaklanır. Oysa şimdi sobalı evde oturan insan sayısı çok az. Dolayısıyla çocuğun ıslak kalıp üşümesi diye bir şey söz konusu değil. Çocuk hazırsa yazı beklemeyin.

Bezi çıkarttıktan sonra da ‘Çiş var mı, kaka var mı?’ diye sormayacaksınız. Hadi gidelim, lütfen demeyeceksiniz. Kural koyacaksınız. Çiş var mı yok mu gidilir, tuvalete oturulur. Varsa var. Yoksa yok. İlk zamanlar istemeyebilir tuvalete yapmak, hatta kaldırır kaldırmaz yapabilir. Böyle bir durumda asla kızmayacaksınız.

Çiş için yaklaşık 2-3 saatte bir, kaka için de her yemekten sonra düzenli ve kararlı bir şekilde, inatlaşmadan, tuvaleti büyük bir olay haline getirmeden, çok büyük alkış veya ödül vermeden, kızgınlıklar yaşamadan normal günlük akışın içine koyarsanız hemen hemen her çocuk 10 gün içinde bu süreci tamamlar. 

Aferin deyin.

Gece biraz daha uzun sürebilir. Onu beklemek lazım. Bazı çocuklar geceyi gündüzü beraber halleder ama biz 5 yaşında kadar gece kaçırmalarını ellemiyoruz. Sorun olarak görmüyoruz. Gece içinde değişen bir şey yok. Bez çıkacak. Bez olduğu sürece kafası karışacaktır.

Gece çişe kaldırmak uyku bozukluğuna sebep olabilir. Yatmadan sıvı vermeyin, mesaneyi boşaltmasını sağlayın.

Gece işemeleri genellikle genetiktir. Aileler saklarlar aslında. Ergenliğe kadar sürerse müdahale yapılabilir ama çok da endişe edecek bir şey değil. Bu bir gelişim süreci yeter ki paniklemeyelim. Bunu başarı veya başarısızık olarak değerlendirmeyelim. Kısaca inatlaşmayın. Herkes hazır olunca başlamak önemli. Bezi kaldırmadan tuvalet eğitimini tamamlamak mümkün olmayabilir.

Bir de gözden kaçan diğer konu ise hijyen. Tuvalet eğitimiyle birlikte kendi temizliğini de yapmasını öğretmelisiniz. Hijyen eğitimi ile tuvalet eğitimi aynı anda olmalı. 4 yaşındaki çocuk artık kendi poposunu temizleyebilir. Önceleri elbette siz sileceksiniz ancak ona da nasıl yapması gerektiğini daha sonra da ellerini yıkaması gerektiğini anlatacaksınız. Böylece okula başladığı dönemde kimseden yardım almadan kişisel temizliğini yapabilecektir. Hijyen eğitimi aynı zamanda kendini korumasını öğretmek demektir. İstismar açısından önemlidir bu çünkü dışarıdayken birilerinden yardım istemeyi normal karşılayabilir. Kimlerin ona dokunup dokunamayacağını bilmesi gerekiyor.

Sanırım çok yakında bezi atmış olacak Alin de. Zaten koşulların çoğu bizde mevcut.

 

Bu arada Selpak’ın Tuvalete Merhaba etkinlikleri devam ediyor. 1-4 yaş arası çocuğu olup henüz tuvalet eğitimine başlamamış ya da tuvalet eğitiminde sorunlar yaşayan anne-babalara Prof. Dr. Bengi Semerci Enstitüsü uzmanlarıyla destek oluyor. Bugüne kadar 250 bin anne-baba ile iletişimde olan ve 5 bin aileye birebir tuvalet eğitimi veren Selpak, Türkiye’nin çeşitli bölgelerinde toplam 7 ilde Selpak Tuvalete Merhaba evi aktiviteleri düzenleyerek, 5 bine yakın anne-babaya birebir eğitim sağlamış. 2015 yılında da bu 360 derece iletişimi devam ettirerek, hem alışveriş merkezleri etkinlikleriyle hem de sosyal medyadaki paylaşımlarıyla daha çok anne-babaya ulaşmayı hedefliyor. Bunun için Selpak’ın Tuvalete Merhaba Facebook sayfasını takip edebilirsiniz.

facebook.com/TuvaleteMerhaba

Irem Erdilek
Fenerbahçe tutkunu, sosyal medya bağımlısı. Okur, yazar. Blog lover, dreamer & mother. Teknolojik Anne, ALLYN

1 Comment

Leave a Response