Çocuklar büyüdükçe geçilmesi gereken her aşama gittikçe zorlaşıyor. Bkz. tuvalet eğitimi. Bir de şimdi emzik olayı var. Ne zaman kurtulmalı bu bağımlılıktan? Bağımlılık gerçekten de kullanılacak en doğru kelime. ‘Madem şikayet ediyorsun, o zaman en baştan hiç vermeyecektin’ diyenler bile oldu. İyi de o iş öyle değil. Çocuğa zorla vermedim emziği. 1 aylık civarında, karnının tok olduğu bir gece, elinin üstünü hırsla emmdiğini gördüğümde verdim ilk kez. Mucize olmuştu benim için çünkü Koray bey doğduğundan beri ilk defa o gün 4 saat aralıksız uyumuştu. Şiddetle, emme ihtiyacının giderilmesi gerekiyormuş meğer.

Emzik kullanımı için hem iyi, hem kötü diyorlar.

Amerikan Pediatri Akademisi, uyku sırasında emzik kullanılmasının Ani Bebek Ölümü Sendromunu önlediğini belirtiyor. Üstelik parmak emmeye göre daha az diş problemlerine rastlanıyormuş. Yine parmak emmeye göre bebeklerin daha kolay bıraktığı bir alışkanlıkmış. İyi haber: çoğu çocuk 2 ile 4 yaş arasında kendiliğinden emziği bırakırmış. Ancak 4-5 yaşlarında hala emzik kullanan bir çocuğun ağız yapısında bozukluk olması yüksek ihtimalmiş. Kısaca, kalıcı dişler çıkmadan bu bağımlılıktan kurtulmak gerekiyor. Çocuk büyüdükçe, bilinçlendikçe emziğe daha bağımlı hale gelirmiş. Onunla inatlaşmak, ona ceza vermek emzikten vazgeçireceğine, tam tersine ona bağımlılığını arttırırmış.

Peki neden oluyor bu? Tüm diğer nesnelerin bir yana, emzik çocuğu rahatlatan esas şey. İki yaş civarı yani korkmayı öğrendiğinde(yabancılar, sesler, karanlık vb)  daha da önemli hale geliyormuş. Kendisinden alınmaya çalışıldığında da korumaya alıyormuş en değerli hazinesini. Her ne kadar bağımsızlığını ilan etmiş olsa da kendini güvende hissetmek istiyor. Tam bu noktada emziğine yapışıyor. Yapılacak olan, yaratıcı fikirlerle karşısına çıkıp emziğe ihtiyacı olmadığını anlatmak.

İdeal zaman? Okuduklarıma göre ideal bir zaman yok. 2 ile 4 yaş aralığında emziğe ‘güle güle’ deniyormuş. Ne kadar geç bırakılırsa o kadar zor oluyormuş. Bazı uzmanlar, zorluğun yanı sıra kulak enfeksiyonlarına, dişlerin gelişimine ve konuşmanın gecikmesine neden olduğunu söylüyorlar. Yine de 3 yaşını geçtiği halde hala emziğine sıkı sıkı bağlıysa bizim ufaklıklar, anne-babanın yavaş ancak emin adımlarla duruma el koyması lazım.

Birkaç öneri

*3 yaşında bir çocuk konuşulanı anladığı için, ona artık büyüdüğünü anlatmakla başlamalıymışız. Büyümenin yararlarından bahsedip, davranışlarıyla ilgili iltifatlar ediyoruz. Ve kibarca, tuvalet sifonunu çeken, kıyafetlerini kendisi giyen büyük çocukların artık emzik kullanmadığını hatırlatıyoruz.
*Limit belirleme: Sadece evde, sadece uykuda veya sadece gece uykusunda gibi çocuğun kabul edebileceği seçeneklerle karşısına çıkmalıymışız. Tabi ki ödüllendirmeyi de unutmadan. Ya da zaten sadece uykuda kullanılıyorsa, uyandığında emziğini yatakta bırakması gerektiğini söyleyebiliriz. İtiraz etmeden yaptığında da ne kadar sevindiğimizi gösterip onu mutlu eden bir şey yapıyoruz.
*Asla zorlama yok.
*Emzik istediğinde onu oyalamak gerekiyor. Bir konu hakkında konuşturmalı veya şarkı söylemek iyi birer çözüm veya köpük balon oynanabilir.
*Emziğin ucuna bir iğne batırarak, sönmesini sağlamak işe yarayabiliyormuş. Bu durumda emzik emmek daha az tatmin edici oluyormuş.

The Paci Fairy – Emzik Perisi Metodu

Melissa Burnett‘in yazdığı, geceleri büyük çocukların emziklerini toplayıp, bunları emzikleri olmadığı için ağlayan yeni doğan bebeklere götüren Palina adlı perinin hikayesi The Paci Fairy ‘den bahsetmek istiyorum. Masal tadındaki kitap emzikten kurtulmak isteyen annelerden tam not almış. Bana da bir arkadaşım tavsiye etti. Metod 2 yaştan sonra uygulanıyor. Çoğu bebeğin yaşamı, yeniliklere açık oldukları ve bunlara karşı savaş verdikleri dönemlerden oluşurmuş. Emzikten kurtulmak için seçilen doğru zamanda, bebeğin yaşamında stres yaratacak başka bir şeyin(yeni kardeş, yeni okul, yeni ev, vb) olmaması gerekiyor. En önemlisi ise bebeğin birkaç haftadır kolay ikna edilir, olumlu ve değişikliklere açık olduğu dönemde olması. Bizim önümüzde 4 ay gibi bir zaman var:) ben iyice okur okur dururum artık.

Kitabı bulamayanlar için Emzik Perisi Metodunun nasıl uygulanacağını yazıyorum:

İlk önce 2 yaşındaki çocuğumuza geceleri büyük çocukları ziyaret eden Emzik Perisinden bahsediyoruz. Adını siz koyun. Perinin, artık emziğe ihtiyacı olmayan büyük çocukların emziklerini toplayıp, bunları yenidoğan minicik bebeklere dağıttığını ve büyük çocuklara da birer hediye bıraktığını anlatıyoruz.

Hikayeyi sıradan bir masalmış gibi birkaç kere anlatıyoruz. Henüz hikayeyi kişiselleştirmiyoruz. Yani perinin bizim eve gelmesi, bebeklere verilen emziğin bizimkiyle ilgisi durumu yok. Perinin varlığından haberdar etmek amaç. Böylece doğru zaman geldiğinde, emzik perisinin hikayesini biliyor olacak.

Emziği tamamen ortadan kaldırmayı düşündüğümüz günden 3 gece önce başlıyoruz metodu uygulamaya ve her gece çocuğumuza ne olacağını anlatıyoruz. Mesela, Pazar akşamı başladık diyelim. Emzik Perisinin 3 gün içinde geleceğinden bahsediyoruz. Bu gece, yarın gece ve sonraki gece emziğiyle uyuyacağını, ancak üçüncü geceden sonra perinin ziyaret edeceğini de söylüyoruz. Bütün emziklerini bir yere bırakması gerektiğini hatırlatıp, perinin gelip emziklerini aldıktan sonra teşekkür etmek için bir oyuncak bırakacağını anlatıyoruz.

İkinci ve üçüncü gecelerde de aynı hikayeyi anlatıyoruz.

Dördüncü gece, evde beraberce geziniyoruz. Tüm emzikleri teker teker toplayacağız ve onları bir kutu, bir çanta veya bir torbaya koyacağız. Torbayı da kapının/pencerenin önüne yerleştiriyoruz. Aslında en iyisi nereye, nasıl konacağına onun karar vermesini sağlamak. Her zamanki uyku rutinini yerine getiriyoruz. Bu sefer daha fazla kucaklama, öpücüklere boğmayla:) Emzik Perisinin bu gece geleceğini ve emziklerini ihtiyacı olan küçük bebeklere verdiği için harika bir oyuncak bırakacağını hatırlatacağız.

Sabah olduğunda sevgi dolu kocaman bir kucaklaşmayla emzikleri koyduğumuz yere gidiyoruz. Emzik perisinin bıraktığı oyuncağı görüyoruz! (Evdeki tüm emzikleri attığınızdan emin olun)

¤¤¤¤¤¤¤¤¤¤¤¤¤¤¤

Metod oldukça basit ve işe yarar gibi geliyor kulağa. Ancak bir yandan da düşünüyorum, Koray gerçekten de 2 yaşına geldiğinde bu hikayeyi anlayabilecek mi? Yeni doğan bebeğin ne olduğunu, bir perinin gelip emziklerini alacağını anlama şansı nedir bilmiyorum. Ya da son gece tüm emziklerini bir torbaya/çantaya koymama izin verecek mi? Hadi oyun diye koydu, ağlamadan emziksiz uykuya geçebilecek mi? 4 ay içinde algıları bu kadar genişler mi bir çocuğun?

[pullquote]Emzik perisi seni de ziyarete gelsin mi?[/pullquote]

Zaten Emzik Perisi Metodunu uygulamadan önce çocuğun emziksiz kalmaya tahammülü olup olmadığını iyice anlamak gerekiyor. Metodu uygulayan annelerin  yorumlarını da okudum. Annelerden biri üç yaşındaki kızına, hikayeyi 3-4 hafta boyunca sıradan bir masal gibi anlatmış ve sık sık test etmiş kızını:

Emzik perisi seni de ziyarete gelsin mi? En sonunda bir akşam, kızı annesine gidip, perinin artık ziyarete gelebileceğini söylemiş.2-3 yaş arasında büyüdüklerini göstermek hoşlarına gidermiş. O yüzden perinin gelişine hazır olmak büyüdüğünün de bir işareti sayılıyor onlar için. Emzik Perisi hikayesini geliştirmek mümkün. Her şey biz annelerin yaratıcılığına kalmış. Önemli olan çocuğumuza artık büyüdüğünü, bir bebek olmadığını, emzik kullanmadan uykuya geçebileceğini anlatmak.