Son günlerde evdeki en büyük stres kaynağı Koray’ın ipad, iphone ya da adı her neyse akıllı telefon ve cihazlara olan bağımlılığı. Aslında yok birbirimizden farkımız. Ben nasıl elimden bir şekilde düşüremiyorsam telefonu, Koray da izin versem ipad’e yapışık devam ettirecek yaşantısını. Söyleniyorum ama aslında hak veriyorum. Üstelik bizim gibi de değiller. Öncesini bilmiyorlar. Ekranın içine doğdular. Etraflarında olup bitenler, son teknolojik gelişmeler, cep telefonları, tabletler son derece doğal bu kuşak için. Bu yüzden de bizim telaşımızı, paniğimizi, neden ekran başında geçirdikleri saatten dolayı huzursuz olduğumuzu anlayamıyorlar. ABD’de yapılan araştırmaya göre 8-18 yaş aralığındaki çocuklar, günde ortalama 7.5 saat bir şekilde bu medya araçlarının başında oluyorlar. Türkiye’de belki daha azdır ama eminim yine de tehlikeli seviyededir.

Benim oğlum henüz 6 yaşında. Şimdiden bu kadar çok vakit geçirmesi beni endişelendiriyor. Biraz daha büyüyünce ne yapacağız? Çok geç olmadan sınırlandırma, saat kuralı getirmeye karar verdim. Yasaklamaktan bahsetmiyorum çünkü inanmıyorum. Hatta bu oyunların, yaşına uygun programların yararlı olduğunu da düşünüyorum yeter ki sınırını bilsin. Üstelik bizim evde bir de 1.5 yaşında küçük kardeş var. Ağabeyi ne yaparsa onu yapıyor. Geçen gün iki dakikalığına yalnız bıraktığım kısacık anda, sen git bilgisayarımı aç ciddi bir iş yapıyormuş havalarında klavyenin tuşlarına basıyor, çok da eğleniyordu. Alin’le işimiz daha zor demektir çünkü ben bir şekilde Koray’ı 2-2.5 yaşına kadar bu akıllı cihazlardan uzak tutabilmiştim. Alin gözünü açtı her yerimizde bu ekranlar. Saklama şansımız hiç yok. Uzak tutmak için uğraşıyoruz sadece.

Typic

Peki ebeveyn olarak bu problemi nasıl çözeceğiz? Çocuğun günde kaç saatini ekran(!) başında geçirmesi uygundur?

Televizyon hala en çok vakit kaybına sebep olan cihaz olarak kabul ediliyor.

Bu cihazların ne kadar süreyle kullanıldığı kadar, nasıl kullanıldığı da önemli aslına bakarsanız. İpad ile kitap okuyan bir çocuğa ¨Yarım saatin kaldı, kapat o aleti!¨ demek kadar anlamsız bir şey olamaz. Yani aslında konumuz süre değil de bu medya araçlarıyla yapılanlar. Dışarıya çıkıp bisikletle gezmek veya arkadaşlarıyla oyun oynamak yerine evde kalıp elinde tabletiyle vakit geçirmek isteyen çocuk esas pronlem. Elinde tableti, evde kaldığı sürede aslında nelerden geri kaldığını bilmiyor. İşte kurallar tam burada kendini gösteriyor. Sadece çocuklar için değil ailenin her ferdi için geçerli kurallar olmalı. Biz elimizde telefon, önümüzde bilgisayar varken Koray’a ¨ipad’i kapat¨ demenin hiçbir inandırıcılığı olduğuna inanmıyorum. Aile alışkanlığı haline getirmeliyiz kuralları. En azından onlar ayaktayken, yanımızdayken.

Biz yemeği mutfakta yeriz ve televizyon koymadık mutfağa. En yeni kural olarak da mutfağa telefon, tablet veya herhangi bir cihazı sokmuyoruz. Koray her seferinde isyan ediyor, yemeği yememekle tehdit ediyor bizi ama kararlıyız. Sofrada herhangi bir şey seyretmeyeceğiz. İstemiyorsa aç kalabilir, aç yatabilir. 

Yatak odasında da aynı kural geçerli. Televizyon zaten yok. Diğerlerini de odalara almıyoruz. 

Koray’ın sabah uyanınca kahvaltı hazırlanana kadar çizgi film seyretme hakkı var ama genelde odasında oyun oynamayı tercih ediyor. Akşamüstü okuldan gelince de 1 saat ipad’de oyun oynayabiliyor. Yemekten sonra da ben Alin’i yatırana kadar son bir yarım saatlik çizgi film hakkı var. Şimdilik toplam süreyi 1.5-2 saatte sınırlayabildik. Bunların dışında eğitim ile ilgili başka bir konu gelirse önümüze onu ayrı değerlendireceğiz. 

Koray elbette, tabi ki her gün kuralları esnetmeye, tablette oyun oynadığı süreyi arttırmaya çalışıyor. Bazen başardığı da oluyor ama biz karı-koca olarak kararlıyız, limitsiz ekran keyfi sürmeyecek çocuklar. Yasaklamayacağız sadece doğru alışkanlıklar kazandırmaya çalışacağız. Peki ya siz ne düşünüyorsunuz? Sizin ekran saati kurallarınız var mı?

Dipnot: Çocuğu henüz 1 yaşında veya daha küçük olan anne babaların ¨Ben asla izin vermeyeceğim¨ dediklerini tahmin edebiliyorum. Eğer siz elinizden o aleti bırakamıyorsanız emin olun çocuğunuz da biraz büyüdüğünde talep etmeye başlayacak ve elinden bırakamayacak, o zaman bu yazıyı hatırlayın :)