Bu sabah haftalar sonra kendi evimde, kendi koltuğumda yayılmış vaziyetteyim. Elimde kahvem, gazete keyfi yapıyorum. Koray arabalarıyla oynuyor, Luca ayağımın dibinde. Huzur içindeyiz. Hayatta en sevdiğim an bu diyebilirim. Algıda seçicilik işte, gazetelerde ilk gözüme çarpan anne, çocuk, bebek, hamilelik haberleri oluyor. Bu sefer konu ÇOCUK EDEBİYATI.

Habertürk okuyanlar anlamıştır neden bahsettiğimi. Geçen hafta İngiliz yazar Martin Amis bir röportajında, çocuk edebiyatını ‘aşağı’ seviye edebiyat olarak nitelemiş ve asla bu bir çocuk kitabı yazmayacağını belirtmiş. Tabi kıyamet kopmuş. Bu aslında çocukları da yetişkinlere göre daha alt seviyede görüyor anlamına gelmiyor mu? Çocuklara saygı nerede? Onların bu toplumun bireyi, geleceğin de yetişkinleri olacağını nasıl göz ardı edebiliriz? Oysa bu küstah yazarın gözden kaçırdığı nokta, tüm büyük edebiyat ustalarının çocuklar için kitap yazdığı. Hemen sayalım; JRR Tolkien, Mark Twain, Anton Çehov…

Elbette bu yazıma Sevgili Eren ve Başak daha iyi bir yorum yapacaklardır.

Bu arada bizim edebiyat dünyamızdan bazı isimlere konu hakkında görüşleri sorulmuş. Hepsi de çocuk edebiyatının oldukça zor bir tür olduğundan bahsetmiş. Çünkü onlar gibi düşünebilmek, çocukların hayal gücüne sahip olmak, onların anlayacağı bir dilde yazmak herkesin harcı değil. ‘Bu bir yazar için meydan okumadır’ demiş Behçet Çelik. Ne güzel bir anlatım. Ben çocuk romanı okurken hayran oluyorum yazara. Aklına nasıl gelmiş, hikaye örgüsünü nasıl kurmuş diye merak ediyorum.

Çocuk edebiyatı, kısıtlı sözcük dağarcığı ile  basit üç kelimelik cümlelerden oluşan kitaplar demek değildir ki. Müthiş bir hayal gücü olmalı insanın. Üstelik kitaplar neşeli, sevgi dolu  olmalı. Ame en çok umut dolu olmalı. Kitabın kahramanı çocuk gibi bakmalı hayata. Bir yetişkinin düşünemeyeceği detaylar gizlidir onların dünyasında. Onlara bir şeyi anlatabilmek için dolaylı yollar kullanmalı, onların dünyasındaki bir kahraman haline dönüşmeli yazar.

Bir anne baba için de çocuk dünyasının anahtarıdır kitaplar. Okudukça hayrete düşersiniz iyi bir çocuk romanını.

Umarım herkes benim kadar zevk alıyordur okumaktan.

Tags : edebiyatkitap
Irem Erdilek
Fenerbahçe tutkunu, sosyal medya bağımlısı. Okur, yazar. Blog lover, dreamer & mother. Teknolojik Anne, ALLYN

4 Comments

  1. Merhaba,

    Martin Amis’in açıklamasından yaklaşık bir hafta önce haberdar olmuştum. Şöyle söylüyor Amis: “İnsanlar bana çocuk kitabı yazıp yazmayacağımı soruyorlar. Onlara, ‘Bir gün ciddi bir beyin zedelenmesi geçirirsem bir çocuk kitabı da yazabilirim,’ diyorum.”
    Yazara yönelen tepkiler de bu “beyin zedelenmesi” ifadesi üzerinde yoğunlaşıyor. Habertürk’ün konuyu nasıl yansıttığını bilmiyorum, ama esas üzerinde durulması gereken çocuk edebiyarının gerçekten de yazarları daha düşük seviyede (lower register) yazmaya zorlayıp zorlamadığı. Bu anlamda Terence Blacker’ın Amis’e verdiği cevap hem kapsamlı hem de oturaklı (link: http://terenceblacker.com/comment/blog/martin-amis-and-the-serious-brain-injury-are-you-sitting-comfortably-children/). Çocuklar için yazmak isteyip de başaramayan önemli yazarları listeledikten sonra (James Joyce, James Baldwin, John Updike, Patricia Highsmith, Garrison Keillor, Ian McEwan) esas noktaya geliyor: çocuklar için yazmak yetişkinler için yazmaya göre daha zordur. Aslında bunu Amis de belirli ölçüde kabul ediyor. Çocuklar için yazmanın kendisini sınırlamak olacağını söylüyor. Söylemekten çekindiği şeyse bunun belki de kendisinin üstesinden gelemeyeceği zorlu bir mücadele olduğu.

    Sık sık vurguluyoruz, nasıl çocuklar istismara açıksa, çocuk edebiyatı da istismara açık bir alan. Birileri kötü edebiyatı “çocuk edebiyatı” etiketiyle yutturmaya çalıştığı sürece çocuk edebiyatı üzerindeki kara bulutları dağıtmak zor olacak gibi görünüyor. İşimiz kolay değil, ama denemeden vazgeçmek de doğru olmaz, öyle değil mi?

  2. yazdıkların ne kadar da doğru.bu yazar çok talihsiz bir açıklama yapmış sağlıklı bir ülke toplumu yetiştirmenin yolu bence çocukların en iyi şekilde yetiştirilmesinden geçer.ve bence çocuk kitabı yazmak onun seviyesine inebilmek beceri ister herkeste bunu yapamaz.

Leave a Response