Size çok acayip bir şey söyleyeceğim.

Belki de biliyorsunuzdur, ben geçenlerde öğrendim. Steve Jobs’ın çocuklarına iPad kullanmalarına izin vermediğini hatta evde mümkün olduğunca onları teknolojiden uzak tuttuğunu okudum bir makalede. Jobs. Steve Jobs. Apple’ın kurucusu. iPod, iPhone ve iPad’in yaratıcısı. Hani elimize yapışık gezdiğimiz aletlerin. Hani çocuklarımız o küçücük parmaklarıyla ekranı büyütüp küçültmeyi becerince sanki soğuk füzyonu bulmuşlarcasına sevindiğimiz. İşte Steve Jobs çocuklarını tüm bunlardan mümkün olduğunca uzak tutmaya çalışan bir babaymış.
Üstelik sadece o da değil. Teknoloji krallığı Silikon Vadisi’nde üst düzey çalışanların neredeyse hepsi çocuklarına sıkı kurallar koyuyorlarmış. Ben, acaba hafta içi ekran saatini azaltmakla abartıyor muyum, diye düşünürken teknoloji devleri çocuklarına hafta sonu sadece birkaç saat izin veriyorlarmış.

Açıkçası bu okuduklarımdan dolayı şaşkınım. Çünkü ben dahil çevremde birçok anne baba, teknolojiyi kullanmayı öğrenmeleri gerekiyor diye düşünüyoruz. Her evin kuralı farklı ancak hiçbirimiz yasaklamaya gitmiyoruz. Analog yaşamak gibi bir gayretimiz zaten yok. Nasıl olsun? İyi de bu CEO’ların bildiği bir şey olabilir mi?

Okuduğum makalelere göre teknoloji devlerinin üzerinde durduğu noktalar şunlar:
* Teknolojinin zararlarını biz ilk elden şahit oluyoruz, çocuklarımızın da aynı şeye maruz kalmasını istemiyoruz.
* Pornografi başta olmak üzere kontrol edilemeyen zararlı içerikler, başka çocuklar tarafından sanal tacize/şiddete maruz kalınması.
* Bağımlılığa neden olması

Çözüm olarak da genelde 5 yaş altı çocuklarına teknolojik aletleri ya kullandırmıyorlar ya da çok kısıtlı sürelere izin var. Daha büyüklere de sadece hafta sonu 30 dakika ile 2 saat arasında değişen sürelerde izin veriyorlarmış. Burada yaş en önemli kriter sanırım. Çünkü yapılan araştırmalara göre 10 yaş altındaki çocukların teknolojiye bağımlı olması çok daha kolay ve hızlıymış. Aslında ekran saatini belirlemek de yetmiyor bana göre. Hangi aleti, hangi uygulamayı ne için kullandıkları da önemli. Yaşlarına uygun olmayan içeriklere ulaşmalarını ve yabancılarla iletişim haline geçmelerini engellemek zorundayız. Ben tamamen yasaklamayı, uzak tutmayı çok doğru bulmadığımı daha önce yazmıştım. Benim derdim bağımlılığa sebep olup çevresiyle ilgilenmemesiydi Koray’ın. Parka gitmek, sokağa çıkmak yerine veya evde yapacağı onlarca şey yerine iPad’i tercih etmeye başladığı gün limit koydum ona. Yoksa hem video oyunlarının hem de ipad’deki bir sürü uygulamanın onun el-göz koordinasyonunu geliştirdiğini, yaratıcılığını desteklediğini düşünüyorum. Yarın öbür gün bilgisayarda programlama yapmak istediğinde ¨Yarım saatin var¨ demeyeceğim ki.

Bu arada Steve Jobs’ın evdeki katı kurallarından biri de yemek masasına bilgisayar, ipad veya telefon kesinlikle getirilmemesiymiş. Çocuklarıyla birlikte kitaplardan, sanattan ve tarihten konuştuğu bir akşam yemeği ritüeli varmış. En güzeli bu sanırım. Sofra, aile bireylerinin en çok ve en uzun süre biraraya geldiği yer. Ekrandan uzak durup sohbet etmek, dertleşmek, gözlerinin içine bakmaktan güzeli yok. Biz de çocuklarımıza bunu aşılamaya çalışıyoruz ve asla sofraya herhangi bir aleti getirmiyoruz.

Bir de sosyal medya konusu var. Koray birkaç ay sonra 7 olacak ve instagram, facebook veya twitter’dan haberi yok. Yoktu. Çünkü göstermedim, anlatmadım ancak arkadaşlarından duyduğunu anlıyorum son zamanlarda. Oynadığı oyunun sonucunu facebook’a koymaktan bahsetti laf arasında bana. Duymazlıktan geldim. Bir daha da sormadı. Sonra bir gün de ¨Bana ne zaman telefon alacaksınız?¨ diye sordu. ¨Sana ulaşmam gerektiği zaman belki veririm ama şu anda okuldasın ve nerede olduğunu biliyorum. İhtiyacın yok. Üstelik biliyor musun ben 18 yaşında aldım telefon elime ve böyle ekranı da yoktu. iPad bile yoktu o zamanlar¨ dedim. 18’i duyunca kulaklarına inanamadı, gözlerini kocaman açtı. iPad olmayan bir hayat?!? Bu sefer de ¨Ne yapıyordun ipad olmadan iphone olmadan?¨ diye sordu. Haklı çocuk, benim de elimde telefon var. Çocukluğumu anlattım. Ağaç tepelerinde geçen mutlu çocukluğumu. Anlaması mümkün değil ama biliyorum. Elinden o çok sevdiği teknolojik oyuncağını almak da çözüm değil. Ben kontrollü olmayı tercih ediyorum.

Sonuç olarak Steve Jobs çocuklarının bağımlı olmasını istemediği için; kitap okusunlar, tarih ve sanatla ilgilensinler diye kendi yarattığı aletleri evine sokmamayı tercih ediyor. Ben ise bu bilgiyi aklımın bir köşesinde tutarak çocuklarımın hem dijital hem de analog dünya arasında dengede durmalarını sağlamaya çalışıyorum. Umarım doğrusu budur.

Irem Erdilek
Fenerbahçe tutkunu, sosyal medya bağımlısı. Okur, yazar. Blog lover, dreamer & mother. Teknolojik Anne, ALLYN

2 Comments

  1. Istedikce haydi sana masal anlatayim haydi gel sunu yapalim bunu yapalim diyip atlatmaya calisiyorum. surekli olarak da zararli oldugunu soyluyorum. kiz cocuklari daha kolay galiba Irem cunku evcilikti suydu buydu derken o kadar duskun degiller. bir de juliette fotograf cekmeyi ve fotograflara bakmayi cok seviyor. kucuk bir fotograf makinasi almayi dusunuyorum telefonla surekli birseyler cekmeye calisiyor cunku. bortu bocek ne gorurse:)) ben de kendimden biliyorum inanilmaz severim severdim fotograf cekmeyi hobi olsun ya da bu konuyla ilgilensin isterse diye minik birsey alacagim sanirim.
    Bir de ben o ayaktayken ya da yanimdayken nadiren telefonlayim sanirim o da etki ediyor. cunku ben ne yaparsam onu yapiyor orasi kesin. kitap okuyorsam o da kitap aliyor. tabii simdi yas 3,5-4. buyudukce ne olacagini hep beraber gorecegiz. ilkoula falan basladiktan sonra olayin degisecegine eminim:)
    Sonuc itibariyle hepimize kolay gelsin arkadasim:)))

  2. Irem tam kafamda deli sorular olan konuya deginmissin de hala sorular var tabi aren 15 aylik oldu ve ben ona tv acik arada bakıyo ama tablet telefon gibi şeylerden uzak tutuyorum ozellikle çünkü oynasin tirmasin kossun istedigimden yoksa bi zarari olcak diye degil ama bunu su an cok fazla arkadasim sussun disarda rahat ediim hani durumlarinda telefonu veriyorlar bi gun 3 yasina gelip bu olaylarin disinda kalirsa kendini dislanmis hisseder eksikligini yasar da uzulurse die tereddutlerim var cunku tablet kullanabilen çocuklar ayri bi akil üstün yetenek gibi goruluyo ya ha 2 yasa kdr ztn tanismasin ama sonrasi kafamda cok deli soru..

Leave a Response